Üniversitenin Şirketleşmesinin Bilançosu (I): “Akademik Kapitalizm” ve Ötesi
1998 yılında İsviçre menşeli ilaç tekeli Novartis, Kaliforniya Üniversitesi Berkeley’nin Bitki ve Mikrobiyal Biyoloji Bölümü’ne 25 milyon dolarlık araştırma fonu sağladı.
1998 yılında İsviçre menşeli ilaç tekeli Novartis, Kaliforniya Üniversitesi Berkeley’nin Bitki ve Mikrobiyal Biyoloji Bölümü’ne 25 milyon dolarlık araştırma fonu sağladı.
Avrupa’ya geldiğinde ilk uğradığı yer, adını tanıdığı bir okuldu. Kapısı kapalıydı. Önünde bekleyen çocuklara neden içeri girmediklerini sordu. “İçeride okuyabilmek için dışarıdayız,” dediler. Prens bir süre kapıya baktı. Yetişkinlerin dünyasında bazı kapıların açılması için önce kapatılması gerektiğini henüz bilmiyordu. Okul, Saint-Exupery’nin adını taşıyordu.[1] Bu tanışıklık hoşuna gitmişti ama adını bildiği birinin okulunda neden bu kadar çok eksik olduğunu anlayamadı. Öğrenciler öğretmenlerden, sınıflardan, sıralardan söz ettiler. Daha doğrusu bulunmayan öğretmenlerden, yetmeyen sınıflardan, eksik sıralardan… Sonra hepsinin üzerinde uzlaştığı o sözcük geldi:…
Editörden: MOTUS’un 11 Ekimde ODTÜ’de düzenlemiş olduğu ‘’Disiplinlerarası Tartışma Günleri’’nde, Dr. Ecehan Balta ‘’COP 31’e Giderken İklim Zirveleri ve Kapitalizm’’ atölyesi düzenlemiş ve dergimizin temsilcisi Psikolog Caner Özdemir, bu atölyede birkaç kez yanlışlıkla ‘’dumansız hava sahası’’ yerine, ‘’havasız duman sahası’’ demişti. Yanlışlıkla gelen bu söylem, katılımcılar tarafından daha çok benimsenmiş ve kapitalizmin ekosistem üzerinde yarattığı tahribatı daha iyi ifade ettiğini belirtmişlerdi. Bir anıya dayanan bu röportaj, ekolojik krizin yalnızca bireysel sorumluluklar üzerinden değil, sermaye birikimini ve kârı önceleyen kapitalist üretim…
Büyük Teknoloji (Big Tech) şirketlerinin veri merkezi inşaatlarını her kıtaya yaymak yönündeki amansız çabaları, giderek büyüyen bir kitlesel direniş hareketini tetiklemiştir.
Praksis Güncel sosyal bilimlerin çeşitli disiplinlerini içeren güncel bir tartışma platformu olup Praksis Dergisi tarafından yayımlanmaktadır.
Yakın tarihimizde “kent hakkı” kavramının toplumsallaşmasına vesile olan en kitlesel ve görünür kırılma noktası kuşkusuz 2013 yılındaki Gezi Parkı eylemleriydi.
İktisadi düşünce tarihinde her düşüncenin mutlak olarak bir sınıfın çıkarı doğrultusunda belirlendiğini ileri sürmek fazla indirgemecilik olur.
8 Haziran 2026 Pazartesi günü saat 15:00-18:00 arasında Berlin'de, Aquarium’da bir panel düzenliyoruz.
Türkiye son yıllarda tarım ürünlerinde giderek daha dışa bağımlı hale gelirken, işlenmiş gıda ürünlerinde ihracat fazlası veriyor.
Bugün Türkiye’nin maden politikaları üçlü bir gerilim ekseninde şekilleniyor.
Bazı dönemlerde toplum sadece kriz yaşamaz; zaman duygusunu da kaybeder. Günler geçer, olaylar hızlanır, rejimler sarsılır, kurumlar işlemeye devam eder, seçimler yapılır, kararlar alınır.
Tarihsel materyalizm konferansının Türkiye’deki üçüncü ayağı geçtiğimiz hafta İstanbul’da yapıldı.
Giriş: Kapitalist Üretim İlişkilerinde Çocuk Emeğinin Yeri Kapitalist üretim ilişkilerinde emek, çoğu zaman sermaye açısından diğer üretim girdileri gibi ele alınır.
8 Mart yaklaşırken, isimleri aynı, hikâyeleri bambaşka gibi görünen iki kadın aynı gün iki farklı erkek tarafından öldürüldü.
İspanya İç Savaşı’nı yalnızca iki ordunun ya da iki ideolojik cephenin askeri karşılaşması olarak okumak, tarihin en radikal mekân deneyimlerinden birini ıskalamak demektir.
ABD-İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaş, İsrail’in yüksek yoğunluklu soykırımdan düşük yoğunluklu soykırıma doğru kaymasıyla birlikte, şimdilik uluslararası kamuoyunun dikkatini Gazze’den başka yöne çevirmiştir.
Amerika Birleşik Devletleri için 1870’ler Amerika Birleşik Devletleri için 1870’ler çalkantılı bir on yıldı: Bu dönem ekonomik büyümenin doruğunda ve yeni ticaret yollarının açılmasıyla başladı.
3–5 Nisan 2026 tarihleri arasında, dünyanın her kıtasından yüzlerce kişi Historical Materialism (HM) İstanbul 2026 için bir araya geldi.
Bu yıl üçüncüsü yapılan Tarihsel Materyalizm İstanbul 2026 konferansının başlığı şöyleydi: “Felaketten Mücadeleye: Savaşlar ve Yıkımlar Çağında Kapitalizmi Yeniden Düşünmek.”
İran’ın Hürmüz Boğaz’ını kapattığı söylemi geniş bir kesim tarafından veri alınarak tartışmaya dahil edilmiş olsa da şimdilik anlaşılan o ki İran sadece ABD ve İsrail ve onlarla ilişkili olduğunu tespit ettiği gemilere Boğaz’ı kapatmış durumda.
ABD ve İsrail’in İran saldırısı Kapitalizmin kendini “normal” işleyiş içinde yeniden üretemediği her dönemeçte, çıplak kuvvete daha çok yaslandığını biliyoruz.
Son yıllarda yapay zekâ üzerine küresel ölçekte kurulan dilin işleyişi, artık teknik bir tartışmanın çok ötesine geçti.
Yapay zekâ tartışmaları, bilginin nasıl kurulduğu, tarihin nasıl okunduğu ve toplumsal değişmenin hangi yasallıklar içinde kavrandığına dair bir bilgi teorisi krizini açığa vuruyor.
24 Mayıs’ta CHP Genel Merkezi’ne biber gazı ve plastik mermi eşliğinde yapılan polis baskını, ne basitçe CHP içi bir hesaplaşmanın sonucuydu ne de sadece CHP’ye yönelikti.
Alman düşünür Hans-Georg Backhaus 8 Mart 2026'da Frankfurt'ta 96 yaşında vefat etti.
Marx ve Engels’in Komünist Manifesto’nun açılış cümlesinde kullandıkları ifade — “Avrupa’da bir Gespenst kol geziyor” — basit bir retorik değildir.
Son yıllarda “Antroposen” sözcüğü neredeyse bir slogana dönüştü. Raporlardan belgesellere kadar pek çok anlatı, insan türünün gezegen üzerinde geri döndürülemez bir ekolojik etki yarattığı iddiasıyla başlıyor.
Marksistlerin Marksist olmayan teorisyenlere, özellikle de müesses politik ve toplumsal düzene radikal eleştiri getirenlere yönelik tavırlarının ne olması gerektiği, eski bir tartışmadır.
Giriş: Varsayım Bir varsayımsal soruyla başlayayım.
Aşağıdaki parça[1], 1969 yılında Macaristan’da bulunan Macar tatil beldesinde Lukács, üvey oğlu Ferenc Jánossy, üvey oğlunun annesi Mária Holló-Jánossy ve Jutta Matzner arasında geçen uzun bir sohbetten alınmıştır.
2022 yılında Çin merkezli olarak faaliyetlerine başlayan TEMU alışveriş uygulaması, dünyanın şimdiye kadar tanık olduğu en hızlı büyüyen dijital perakende platformlarından biri olarak öne çıkmaktadır.
Biz bu kafalara gelemedik abi... (*) Bilmediğini bilmek Atina dünyasındaki en bilge kişi yapmış Sokrates’i.
Praksis Güncel'in bugün de güncelliğini koruyan seçme yazıları.
Güncel ve tarihsel konuları farklı yazarların katkılarıyla değişik açılardan ele alan tartışma dosyaları.
Dünyanın farklı yerlerinden yazar ve düşünürlerin güncel tartışmalara katkı sunan yazılarının Türkçe çevirileri.
Trump yanlısı gazetelerin gururla “yüzen enerji santrali” diye yazdığı büyük Amerikan zırhlısı, Venezuela Devlet Başkanı Maduro’nun tutuklanmasından günler önce Havana Körfezi’ne demirlemişti.
Birkaç gün önce "ABD Ulusal Güvenlik Stratejisi" belgesi yenilendi ve Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Trump’ın imzası ile yayımlandı.
29 Eylül’de Trump’ın Gazze için hazırladığı “barış” planı açıklandı.