New York City’de 24 Haziran’da yapılan Demokrat Parti belediye başkanlığı ön seçimlerinde Zohran Mamdani’nin kazandığı zafer büyük bir siyasi depremdi.
33 yaşında, kendisini demokratik sosyalist olarak tanımlayan Mamdani, en yakın rakibi eski vali Andrew Cuomo’yu 12 puan farkla mağlup etti.
Zohran’ın New York’taki zaferi, Trump’ın politikalarına karşı yükselen direnişi ve Demokrat Parti kurulu düzeninin derinleşen krizini yansıtıyor.
İsrail’in Gazze’deki politikalarına karşı protestolara katılmış sol görüşlü bir aktivist olan Zohran Mamdani, tüm zorluklara rağmen kazandı.
Zohran, Ugandalı ve Hindistanlı Müslüman göçmen ebeveynlerin oğlu ve Demokratik Sosyalistler Amerika (DSA) üyesi.
Mamdani, kampanyasını işçi sınıfının haklarını savunarak ve mevcut Demokrat Parti’li New York Belediye Başkanı Eric Adams’ın zenginleri ve büyük şirketleri kayıran politikalarını eleştirerek yürüttü.
Bu zafer, Los Angeles’ta göçmenler, sendikalar ve işçi sınıfı arasında göçmenlik dairesi ICE’in artan otoriter ve militarist uygulamalarına karşı süregelen kitlesel direnişlerin ardından geldi.
5 Nisan’da ve 14 Haziran’daki “Kral Yok” Gününde ülke genelinde toplam yaklaşık beş milyon kişi protestolara katıldı.
Bu olaylar, yalnızca Trump’ın aşırı sağcı, gerici politikalarına değil, aynı zamanda ABD oligarşisinin diğer partisi olan Demokrat Parti’nin politikalarına da karşı artan hoşnutsuzluğu gösteriyor.
Trump, Zohran’ın şaşırtıcı zaferine, onu “deli bir komünist” olarak nitelendirerek, tutuklanması ve sınır dışı edilmesiyle tehdit ederek ve federal fonları kesmekle gözdağı vererek tepki verdi.
Kapitalizmi karşılayamamak
Zohran’ın radikal seçim platformu, şehirde yaşamaya artık gücü yetmeyen gençler ve işçiler arasında büyük bir etki yarattı.
On binlerce kişi, Zohran’a karşı çıkan ve zenginlere, Wall Street’e ve kenti yöneten emlak oligarşisine hizmet etmeye çalışan rakiplerini yenmek için eşi benzeri görülmemiş bir taban hareketinde gönüllü oldu.
Mamdani, ABD’nin en büyük ve en zengin kentinde “karşılanabilirlik” sorunu etrafında açık bir sosyalist olarak kampanya yürüttü.
Platformunda 1 milyon kira dengelenmiş daire için kira dondurma; otobüs ücretlerinin ücretsiz olması; ücretsiz ve evrensel çocuk bakımı; “belediyeye ait marketler”; asgari ücretin saatlik 30 dolara çıkarılması (2030’a kadar); süper zenginlere ve şirketlere daha yüksek vergi; ve 10 yıl içinde 200.000 uygun fiyatlı kamu konutu inşa edilmesi gibi maddeler yer aldı.
Bu taleplerin yanında Zohran, grevdeki işçilerin, göçmenlerin ve LGBTQI+ topluluğunun da güçlü bir destekçisi oldu.
Ayrıca Mamdani, Filistin’deki soykırım ve etnik temizlik karşısında net bir duruş sergileyerek, 13 Ekim 2023’te tutuklandığı Gazze yanlısı protesto hareketleri sırasında gençler arasında büyük bir sempati kazandı.
Zohran’ın New York’taki zaferi ve Los Angeles’taki süregiden kitlesel protestolar, ABD’nin en eşitsiz şehri olan New York’ta’ (nüfusun %25’i yoksulluk sınırının altında) milyonlarca işçi ve gencin birikmiş öfkesinin bir göstergesidir. Kiralar astronomik düzeye geldi ve temel ihtiyaçların fiyatları hızla artıyor.
Mamdani’nin zaferi, onlarca yıldır şehri yöneten Demokrat Parti kurulu için tam bir şok oldu.
Şubat ayında yapılan anketlerde, Zohran muhtemel seçmenler arasında yalnızca %1 oy oranına sahipti.
24 Haziran itibariyle, Zohran’ın desteği %43’e yükseldi ve büyük sermaye destekli aday Andrew Cuomo’yu (%36) geçti.
Demokrat Parti kurulu içindeki krizi yansıtan bir şekilde, Cuomo 2021 yılında cinsel taciz iddiaları sonrası vali görevinden istifa etmek zorunda kalmıştı. Ancak hâlâ Wall Street, büyük emlak sermayesi ve AIPAC lobisi tarafından desteklenmekte ve bu kesimler kampanyasına milyonlarca dolar akıtmaktadır. Mevcut belediye başkanı Adams, Demokrat olarak seçilmiş olmasına rağmen (ve şu anda Trump’ın “dostu” olarak anılmakta), yolsuzluk ve skandallarla anılan yönetiminin ardından bağımsız aday olarak yarışmaktadır.
Cuomo, Adams ve Demokrat Parti kurulu ile müttefik medya, Zohran’ın kampanyasını itibarsızlaştırmak için onu “radikal bir antisemit” (1.2 milyon Yahudi nüfusu olan bir şehirde) ve “ABD güvenliği için tehdit” olarak niteleyen vahşi saldırılar yürüttü. Ancak bu saldırılar adeta ateşe benzinle yürümeye benzedi ve 50.000 gönüllünün seferberliğini daha da büyüttü. Bu gönüllüler 1.5 milyon kapı çaldı ve kampanya için 8 milyon dolar topladı — bu miktar, emlak ve Wall Street şirketlerinin Cuomo’ya sağladığı fonla neredeyse eşitti.
Tercihli oy sayımında Zohran 545.334 oy (%56) alarak Cuomo’nun 428.530 (%44) oyunun önüne geçti.
Demokrat Parti seçmenlerinin Cumhuriyetçilere 6-1 oranında üstün olduğu bu şehirde ön seçimi kazananın genel seçimi de kazanması tarihsel olarak neredeyse garantidir.
Bu seçim aynı zamanda Demokrat Parti’ye tarihsel olarak yakın duran büyük sendikalar arasında da bir bölünmeye işaret etti; bazı sendikalar ve sendika muhalefet grupları Zohran’ı destekledi.
İmparatorluk devletinde “İmparator geri saldırıyor”
Seçimlerin hemen ardından, New York ve ulusal medya bu gençlik politik isyanını bastırmak, moralini bozmak ve gelişmesini engellemek amacıyla büyük bir kampanya başlattı.
ABD emperyalizminin en önemli kentinde böylesi bir isyanın gelişmesini önlemek istiyorlar.
Trump, “komünist bir deli” olarak nitelendirdiği Mamdani’yi tehdit etmeye devam ediyor; eğer “uslu durmazsa” New York’a verilen federal yardımı kesmekle tehdit ediyor.
Cumhuriyetçi liderler ise vatandaşlığının iptal edilmesi ve sınır dışı edilmesi gibi tehditlerde bulunuyor.
Trumpçı saldırılar, Demokratlar ve eski Demokratlardan gelen saldırılarla da tamamlanıyor.
Cuomo ve Adams, görünüşte bağımsız adaylar olarak yarışsalar da gerçekte Wall Street milyarderlerinin, Demokrat Parti kurulu yapısının ve İsrail’in AIPAC lobisinin adaylarıdırlar.
Zohran’a karşı yürütülecek karalama ve saldırı kampanyaları için yüz milyonlarca dolar toplanması planlanıyor.
Bazı saldırılar ise daha örtük ve dolaylı.
Senatör Chuck Schumer ve Temsilciler Meclisi Azınlık Lideri Hakeem Jeffries, Mamdani’ye programından vazgeçip “gerçekçi” olması, yani kendileri gibi kapitalist oligarşiye hizmet etmesi şartıyla destek vereceklerini ifade ediyorlar.
Bu “gerçekçilik” çağrılarının nereye çıktığını görmek isteyenler, son dönemin iki önemli sol figürü olan Alexandria Ocasio-Cortez (AOC) ve Bernie Sanders’ın izlediği yolu hatırlamalı.
AOC, yozlaşmış Nancy Pelosi ile yakınlaştı, Joe Biden’ın savaş yanlısı politikalarını savundu, halkı ezen enflasyonist saldırılara göz yumdu ve en sonunda Kamala Harris’in İsrail’in etnik temizliğine silah sağlamasını “Gazze’de ateşkesi sağlamak için gece gündüz çalışıyor” yalanıyla aklamaya çalıştı.
Bernie Sanders ise Demokrat Parti ve Biden yönetimi içinde kalmayı tercih ederek bağımsız sol bir alternatif inşa etme fırsatını heba etti.
Ne yazık ki, Sanders ve AOC şu anda popülerliklerini, halkı Demokrat Parti’nin iflas etmiş yapısına geri döndürmek için kullanıyorlar.
Zohran’ın teslim olmaktan ve sistem içine çekilmekten kaçınmasının tek yolu, kendisini destekleyen yüz binlerce genç ve işçinin aktif seferberliği ve örgütlülüğüyle hareket etmek ve kapitalist oligarşiye hizmet etmeyen bir sol program etrafında mücadeleyi sürdürmektir.
Aslında Zohran’ın savunduğu –ve oldukça mütevazı sayılabilecek– bu talepler, eğer kararlılıkla takip edilirse, açgözlü kapitalist yönetici sınıfa karşı çok daha geniş bir mücadele için kapı aralayabilir.
Örneğin, belediye başkanı olarak Mamdani, büyük ticari binalara sağlanan vergi ayrıcalıklarını sona erdirebilir.
Wall Street işlemleri üzerine sembolik bir işlem vergisi bile konulmamış olması büyük bir skandaldır.
Oysa böyle bir vergi, bazı tahminlere göre New York eyaletine yılda 15–20 milyar dolar gelir sağlayabilir ve bu kaynak konut, eğitim ve sağlık hizmetleri için kullanılabilir.
Ayrıca büyük bankaların ipotek ve ücretler üzerindeki tahakkümüne karşı kar amacı gütmeyen, belediyeye ait bir banka kurulması fikri bile milyonlarca New Yorklu için büyük bir rahatlama olacaktır.
Süper zenginlerden daha fazla vergi almak (bütün anketlere göre son derece popüler bir talep!), New York’taki mevcut berbat durumu düzeltmek için atılması gereken temel bir adımdır.
Ancak finansal oligarşi, sosyal adalet programlarını gönüllü olarak kabul etmeyecektir.
Büyük bankalar ve sermaye sınıfı kontrolü elinde tuttuğu sürece, her zaman kârı önceleyecek, halkın ihtiyaçlarını değil.
Hareketi inşa etmek
Zohran’ın kampanyası ve onun başarıya ulaşmasını isteyen solcular için başka bir yol yoktur:
Yüz binlerce genç ve işçinin seferberliğini sürdürmek ve kapitalizmin kârlarına değil, işçilerin çıkarlarına hizmet eden sosyalist bir program için kararlı şekilde mücadele etmek gerekir.
Mamdani’nin, medyanın ve Demokrat Parti kurulu düzeninin çekici kucaklamalarına kapılarak temel meselelerden geri adım atmaması hayati önemdedir.
Örneğin, NYPD’nin şiddet içeren, ırkçı ve baskıcı uygulamalarının nedeninin sözde “eğitim eksikliği” olmadığını, polisin mülkiyeti korumaya ve demokratik haklara saldırmaya yönelik yapısal bir şiddet aygıtı olduğunu açıkça anlatmaya devam etmek önemlidir.
Mamdani’nin önerdiği sınırlı reform programını bile sulandırma yönündeki baskılar çok yoğun olacaktır.
Liberal solun birçok kesimi, “program gerçekçi değil”, “hiç yoktan iyidir” gibi söylemlerle geri çekilmeyi savunacaktır.
Oysa oligarşinin –ya da Demokrat Parti’nin ki bu parti son seçimlerde oylarının %49’dan %29’a düştü– kendiliğinden reform yapmasını, doğru olanı yapmasını beklemek asıl gerçek dışı olandır.
Aynı yanlış fikirler, Bernie Sanders ve AOC’yi, ABD’deki iki egemen sınıf partisine karşı işçi sınıfı ve ezilenler temelinde bağımsız sol bir alternatif inşa etme fırsatını harcamaya götürdü.
Bunun sonucu daha fazla savaş, daha fazla enflasyon, Filistinlilere yönelik etnik temizlik ve… Trump oldu.
Demokrat Parti (ki tamamen egemen sınıfın kontrolündedir) ve NGO’lara bağlı “ilericiler”, hep ılımlı olmaya, sabırlı olmaya, bir sonraki seçimi beklemeye çağırıyor.
Oysa Trump göçmenlere ve işçi sınıfına karşı acımasız bir savaş yürütmeye devam ediyor.
Yüksek Mahkeme, yakında ABD doğumlu göçmen çocuklarının vatandaşlığının iptaline olanak verecek yasaları onayladı.
Alcatraz Gözaltı Merkezi gibi sanal toplama kampları, müstehcen askeri geçit törenleri ve ABD şehirlerinde Ulusal Muhafızların ve ordunun görünürlüğü, yükselen aşırı sağ otoriterliğin göstergeleridir.
Zohran’ın kampanyası, Kasım seçimlerine kadar yüz binlerce New Yorklunun desteğiyle sürecektir.
Ön seçimi kazanmak başlı başına sarsıcı bir politik deprem olsa da, hepimiz 2021’de Buffalo, NY’da yaşanan India Walton örneğini hatırlamalıyız.
Walton, Demokrat Parti ön seçimlerini 5 puan farkla kazandı, ancak şirket yanlısı mevcut belediye başkanı Byron Brown, bağımsız bir yazılı aday olarak genel seçimde onu %59’a %40 ile mağlup etti.
Walton-Brown yarışması, Demokrat Parti’nin (tıpkı Cumhuriyetçiler gibi) büyük sermaye çıkarlarının bir aracı olduğunu net şekilde ortaya koymalıdır.
Kurumsal medya, büyük emlak, Wall Street ve Eric Adams ile Andrew Cuomo (yedek oy pusulasındaki “Fight and Deliver” hattı üzerinden) bir araya gelerek, muhtemelen Soğuk Savaş’tan bu yana görülmemiş düzeyde bir histeri yaratacaklardır.
Solun rolü
Zohran Mamdani’nin kampanyası, New York’ta işçi sınıfına dayalı sosyalist solu yeniden inşa etmek için tarihi bir fırsattır.
Savaşçı sendikaları ve sosyalist siyaseti yeniden canlandırmanın tek yolu, seçimlerden ibaret olmayan, işçilerin aktif örgütlenmesini sürdüren bir mücadele yaratmaktır.
İngiltere’de Jeremy Corbyn ve Zarah Sultana’nın kapitalist yanlısı İşçi Partisi’nden ayrılarak yeni bir sosyalist parti kurma yönündeki duyurusu, ABD’de de dikkate alınması gereken önemli bir gelişmedir.
Mamdani için gönüllü olmuş 50.000 kişi ve kampanyaya oy verecek milyonlar, New York’un 300 semtine gerçek kökler salmak için tarihi bir olanak sunuyor.
Bu ağ, aktif sendika kampanyaları yürütebilir, radikal sosyalist bir programı, Wall Street ve milyarder sınıfın egemenliğine karşı eyalet ve federal ofisler için adaylarla birleştirebilir.
Zohran için yürütülen kampanyanın aktif üyeleri, gönüllü komiteler, destekçi sendikacılar, kiracı ve göçmen hakları savunucuları, sosyalistler ve DSA’nın büyüyen New York örgütü bir araya gelerek acilen şehir çapında bir konferans düzenleyebilir.
Bu konferans, Zohran’ın kampanyası ile solcu sendikalar, işçiler, öğrenciler ve topluluk örgütleri arasındaki bağı ve koordinasyonu güçlendirmeye yardımcı olur.
Ayrıca taban örgütlenmesi, hesap verebilirlik ve 2026 seçimlerinde aday olabilecek sosyalistlerin gelişmesi için bir süreci başlatmış olur.
Bu yaklaşım, Mamdani’nin büyük sermaye yanlısı ve işçi karşıtı Demokrat Parti’den kopmasını da gerektirir.
Tüm bu çabalar, gerçek işçi sınıfı gücünün yeniden inşasına, savaşçı bir emek hareketinin kurulmasına ve sürekli aktif bir örgütlenmenin temellerine katkı sunar:
New York şehrini yöneten kapitalist diktatörlüğe karşı mücadele edecek, kitlesel, demokratik ve işçi merkezli yeni bir sosyalist partiye duyulan ihtiyacı karşılayacak bir güç.
(*) Bu yazı ilk olarak internationaliststandpoint sitesinde yayınlanmış olup, Ecehan Balta tarafından çevrildi.
Görsel: ChatGPT sürümü olan Hafıza Dalgası tarafından üretilmiştir.