Kriz Notları programında, ekonomistler Doç. Dr. Ümit Akçay ve Dr. Ali Rıza Güngen, Türkiye ekonomisindeki son gelişmeleri ve küresel ekonomideki dinamikleri değerlendirdi.
Merkez Bankası’nın yeni adımları
Merkez Bankası’nın açıkladığı enflasyon raporunda önemli değişiklikler dikkat çekti. Banka, enflasyon tahminlerinin yanında ara hedeflerin de ilan edileceğini duyurdu.
- Talepleri daraltma politikası sürecek
- Faiz artışları farklı gelir gruplarını farklı etkileyecek
- Yüksek mevduatlı kesimler faiz geliri artışından yararlanacak
- Tasarrufu olmayan kesimler ise harcama daraltımıyla karşılaşacak
Kur Korumalı Mevduat Sisteminin sona ermesi
2021 Aralık ayında TL’deki hızlı değersizleşmeyi durdurmak için başlatılan KKM sistemi sonlandırıldı. Ana akım ekonomistlerin “servet transferi dönemi bitti” şeklindeki değerlendirmeleri tartışma yarattı.
- TL’deki hızlı değersizleşmeyi durdurdu
- Düşük faiz politikasının seçimlere kadar sürmesini sağladı
- 2023 seçimlerinde AKP’nin başarısında kritik rol oynadı
ABD ekonomisi ve küresel gelişmeler
Trump’ın gümrük politikaları küresel ekonomiyi etkiliyor. ABD’nin ortalama efektif gümrük oranı %17’ye yükselirken, Çin’e yönelik oranlar %40’ı aştı.
- Beklenen enflasyon artışı henüz gerçekleşmedi
- İhracatçı firmalar kar marjlarını düşürerek maliyeti absorbe etti
- Yerli üretim artışı hedefi tam olarak başarılamadı
FED ve para politikası:
- Jackson Hole toplantısında sınırlı faiz indirimi sinyali verildi
- Gümrük tarifelerinin gelecekteki enflasyon etkisi belirsizliğini koruyor
- Trump-FED gerilimi artıyor
Yapay zeka devrimi
ABD ekonomisindeki canlılığın arkasında dev teknoloji şirketlerinin yatırımları var.
- Amazon, Meta, Google, Microsoft 400 milyar dolarlık altyapı yatırımı planlıyor
- Bu yatırımlar muhtemel resesyonu engelleyebilir
- Veri merkezleri ve ilgili altyapı yatırımları ekonomiyi destekliyor
Türkiye ekonomisinin yönetimi
- Hükümet, farklı krizleri birleştirmeden ayrı ayrı yönetme stratejisi izliyor.
- Kamu çalışanları toplu sözleşme döneminde
- Asgari ücret zammı tartışması sürüyor
- Muhalefet belediye başkanlarına operasyonlar devam ediyor
- Her kriz alanı diğerinden izole tutuluyor
Ekonomistler, Mehmet Şimşek programının ilerlediğini ve KKM’nin kaldırılmasının bu sürecin önemli bir göstergesi olduğunu belirtti. Küresel ekonomide ABD-Çin ticaret savaşının dinamik seyri yakından takip edilecek.
(Evrensel)
(*) Bu program daha önce, Evrensel gazetesi web sayfasında yayınlanmıştır.